Table of Contents
Giới thiệu
I
1
2
3
4
II
1
2
3
4
III
1
2
3
4

Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/
Tham gia cộng đồng chia sẽ sách :
Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree
Cộng đồng Google : http://bit.ly/downloadsach

Giới thiệu
Bộ tứ 4H (Hân, Hằng, Hoa, Hạ) của lớp 12A đã “làm mưa làm gió” không chỉ trên thị trường
sách mà cả trong điện ảnh và âm nhạc trên dưới 20 năm. Ca khúc Vĩnh biệt mùa hè của nhạc sĩ
Thanh Tùng viết năm 1992 một thời là ca khúc phổ biến của giới học sinh, sinh viên, nhất là
các bạn năm cuối cấp với những ca từ thiết tha đầy nỗi nhớ: “Mùa hè bâng quơ, Bâng quơ nỗi
nhớ, Những chiếc lá non vươn trên cành cây khô… Mùa hè đi qua rồi, Tình yêu cũng qua rồi…”
Không chỉ có vậy, tác phẩm đã được hãng phim Giải phóng dựng thành phim nhựa năm
1992 và sau đó đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chuyển thể thành phim truyền hình dài 4 tập 12A và
4H.
Câu chuyện về 4 cô học trò Hằng, Hân, Hoa và Hạ.
Hằng xuất thân là con nhà giàu, xinh đẹp, thông minh, học giỏi. Cứ ngỡ rằng cuộc sống sẽ
trải thảm dưới chân cô. Thế nhưng việc người mẹ bỏ nhà đi theo tiếng gọi của tình yêu đã đẩy
Hằng vào nỗi cô đơn đến tột độ. Và cô ngã vào vòng tay của thầy Minh – một người đàn ông
đầy thủ đoạn. Để rồi khi cha cô đối mặt với vòng tù tội do có liên quan đến vụ án tiêu cực thì
Hằng nhận ra mình chẳng còn gì: không mẹ, không cha, và người tình cũng cao chạy xa bay. Và
nếu cô không may mắn gặp được Trần Hùng – người thanh niên xung phong năm xưa thì chưa
biết cô sẽ trôi về đâu.
Hạ là con gái của gia đình có cha mẹ làm bác sĩ. Cô học trò giỏi văn, bí thư chi đoàn lớp có
một mối tình đẹp đẽ và thơ mộng với Long – con trai một sĩ quan chế độ cũ. Vì sự không “môn
đăng hộ đối” này mà mẹ Hạ đã quyết liệt ngăn cản. Mọi thứ trong Hạ dường như vụn vỡ khi cô
phát hiện ra thủ đoạn mẹ mình đã dùng để chia rẽ hai người.
Hân giàu tình cảm, Hoa hồn nhiên. Chính vì vậy mà có lẽ cuộc đời đã dành cho hai cô gái
này những ưu ái hơn. Hân tiếp tục học vào đại học, còn Hoa được mẹ giao lại cho gian hàng ở
ngoài chợ.
Bên cạnh 4 cô gái là Thiện chính trực, dũng cảm bảo vệ lẽ phải, Long giàu nghị lực. Đối lập
là Ngôn – một học sinh cá biệt, du côn và kết thúc đời học sinh của mình bằng những nằm tù
dài đăng đẳng. Và thầy Minh – một kẻ thủ đoạn.
Câu chuyện dẫn dắt người đọc đi qua năm tháng học trò, có những giây phút hồn nhiên đùa
nghịch, và cũng có những nỗi buồn đau của đời thường. Và kết thúc với chút buồn man mác.
“Hân bước vào sân trường. Khoảng sân giờ đây bỗng rộng mênh mông, trống vắng đến
lạnh lùng, đầy những lá rụng và hoa tàn.Mùa hè đang đi qua. Cái mùa hè cuối cùng của đời học
sinh trong một năm học đầy biến động….Lần đầu tiên trong cuộc đời, Hân bắt đầu ý thức được
sự tạm bợ và phù du của kiếp người. Cô cảm thấy buồn man mác. Tại sao người lớn cứ sống
như vậy, khác hẳn những điều mà người trẻ được dạy dỗ, để cuối cùng không còn ai biết tin
vào ai nữa.
Mùa hè đã vĩnh viễn đi qua”



I
1
Tựu trường.
Dường như trời luôn thật đẹp trong ngày ấy. Nắng vàng hơn, lá xanh hơn, những mái tóc
đen nhánh, những gương mặt hồng hào, quần áo mới, cặp vở mới, giày dép mới, tiếng nói cười
ríu rít, náo nhiệt… Ngôi trường bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài, ngạc nhiên rồi mỉm cười nhận
ra tất cả những thân quen lại trở về với mình. Cũng vẫn là những gương mặt ấy, nhưng hết thảy
đều có vẻ “người lớn” hơn, tinh khôi hơn.
Theo thông lệ, nhóm 4H đứng chờ nhau trước cổng trường. Hân đến sớm nhất. Từ ngày
đầu tiên biết đi học, ngày tựu trường bao giờ cũng là một sự kiện lớn với Hân. Mọi chuẩn bị đã
diễn ra trước đó nhiều ngày, nhưng không hiểu sao vào đêm trước ngày khai trường, Hân luôn
trằn trọc, nôn nao. Buổi sáng ấy, bao giờ Hân cũng thức thật sớm, trước cả mẹ. Quần áo là sẵn
treo trên các móc, cặp vở đặt ngay trên bàn, giày dép thì dưới chân, vậy mà Hân vẫn lục đục hồi
lâu. Và, bao giờ cũng vậy, mẹ sẽ dậy, chuẩn bị bữa sáng cho Hân - dù từ lâu Hân đã biết làm việc
này - rồi đưa Hân ra cổng, âu yếm chúc con một năm học mới thật tươi đẹp. Còn ba? Hân đi xe
đạp, và hôm trước ngày khai trường, bao giờ ba cũng dành một buổi để tổng kiểm tra chiếc xe
sao cho thật ngon lành, an toàn. Dù chỉ là con của một gia đình viên chức bậc trung, bao giờ
ngày đầu năm học, Hân cũng đến trường với những trang bị mới. Hân thấy mình hạnh phúc
không thua bất cứ một đứa bạn nào trong nhóm, dù Hằng, Hoa và Hạ có giàu hơn, “cao cấp”
hơn. Có lẽ, chính tình thương yêu và sự chăm sóc chu đáo của cha mẹ đã là nguồn động viên vô
hình thúc đẩy Hân luôn cố gắng học và trở thành một trong những học sinh giỏi nhất lớp suốt
những năm qua.
Ngày tựu trường năm nay còn mang một ý nghĩa hết sức đặc biệt với Hân và bạn bè. Đây là
ngày tựu trường cuối cùng trong đời học sinh của họ. Hân và các bạn bước vào lớp 12, năm
cuối của cấp trung học phổ thông, để rồi chín tháng tới đây, họ sẽ chia tay mỗi người một ngả.
Có thể sẽ còn có những ngày tựu trường khác với kẻ này người nọ nếu được học tiếp lên đại
học, nhưng lúc ấy, làm sao tìm được cái không khí háo hức, rộn ràng của ngày tựu trường thời
trung học xa xưa? Dường như mọi người đều đã để lại rất nhiều sự hồn nhiên, vô tư của mình
đằng sau hai cánh cổng trường cấp ba rồi. Mãi mãi.
Hằng đến sau Hân chừng mấy phút. Mới ba tháng mà trông Hằng lạ hẳn. Mái tóc dài buông
ngang vai được làm dáng bằng một cây kẹp hoa màu khá đắt tiền. Chiếc áo sơmi trắng rộng,
ngắn tay, cắt đúng mode. Chiếc quần xanh đậm, cũng vậy, may rất đẹp, làm tôn hẳn đôi chân
thon dài. Hằng và Hạ không chỉ đẹp nhất trong nhóm 4H mà còn trong cả lớp, và thuộc loại có
tầm cỡ của cả trường. Hằng đi bộ, nhưng dáng rất phong lưu, đài các. Đúng ra, Hằng luôn đi
theo xe con của ba, nhưng vì cô mắc cỡ với bạn bè, nên ba của Hằng luôn cho tài xế bỏ Hằng
xuống từ ngã tư trước. Giám đốc một công ty lớn trong thành phố, ông Quang, ba Hằng, là
người luôn tỏ ra mạnh dạn trong việc sử dụng những đặc quyền của mình. Ông lập luận công
khai rằng ông là cán bộ có trách nhiệm cao và làm được nhiều việc quan trọng, thì đương
nhiên phải được hưởng những đặc quyền tương xứng. Ông đi xe con, làm việc trong phòng
riêng với đầy đủ tiện nghi cao cấp, chỉ hút thuốc 555 và uống nước suối Liên Xô…, nhưng nhờ
vậy mà công việc của ông trôi chảy tốt đẹp, có hiệu quả và năng suất cao hơn, thì không có lý
do gì Đảng và Nhà nước, nhân dân lại từ chối với ông những tiện nghi đó.
Cái lần một tờ báo đăng ảnh một chiếc xe công đến đón con một giám đốc trước cổng
trường rồi bình luận phê phán, ông Quang đọc xong bảo tài xế đến đón Hằng ngay trước cổng
trường, xem thử đứa nào sẽ đăng ảnh ông cho biết. Ông tức giận nói tại sao người ta cứ ép
mình theo những khổ hạnh hình thức, trong khi làm việc thì hiệu quả chẳng ra gì, còn lãng phí
gấp bội phần. Việc gì lại đi phê bình hạ nhục một giám đốc trên mặt báo khi ông ta kết hợp trên

đường đến sở cho phép con mình được theo xe đến trường?
Lần ấy, Hằng cũng đọc báo, đồng thời cũng nghe lũ bạn trong lớp xầm xì. Lựa lúc ba vui,
Hằng ngỏ lời xin phép được đến trường bằng xe đạp, như bạn bè. Ông Quang nghiêm ngay nét
mặt:
- Ba đã nhiều lần nói với con, đường phố bây giờ chạy xe chẳng có luật lệ gì cả, mỗi lần ra
đường là một lần mạo hiểm. Con là đứa con duy nhất của ba mẹ, ba không dám cho con mạo
hiểm hằng ngày như vậy, khi còn có thể lo cho con. Nhiệm vụ của con là phải cố gắng học, đừng
để thua sút bạn bè. Còn trong cuộc sống, con có được gì hơn bạn bè thì cứ yên tâm hưởng.
Đừng mong có, và cũng đừng nên phấn đấu cho một xã hội bình đẳng tuyệt đối. Chuyện đó chỉ
có trong lý thuyết và cũng chẳng kích thích gì cho sự tiến bộ của xã hội. Sự cào bằng về phân
phối, đó là cái hại lớn nhất đã cào bằng luôn mọi trí tuệ và nỗ lực cá nhân.
Ba là thần tượng của Hằng nhưng đồng thời cũng là người bạn lớn của cô, người mà cô có
thể tranh luận rất dân chủ về nhiều vấn đề. Nên Hằng đã rất tự nhiên đặt câu hỏi với ba:
- Nhưng ba là người cộng sản mà?
Ông Quang nhìn con chăm chú:
- Thì sao? Người cộng sản phải là người làm việc có năng suất và hiệu quả cao nhất. Xã hội
của người cộng sản phải là xã hội phồn vinh nhất và được tổ chức cao nhất, trong đó mọi
người đều có đầy đủ cơ hội để thi thố năng lực của mình, và được đối xử thích đáng tùy theo
sức đóng góp. Một sự cào bằng máy móc sẽ đưa đến hậu quả trái ngược với những lập luận
trên. Và thực tế cho thấy đất nước ta đã đói nghèo đến mức tàn mạt chỉ vì quan niệm cào bằng
ấu trĩ đó.
Hằng vẫn chưa chịu thua:
- Nhưng như vậy tức là “ông cộng sản ba” vẫn chấp nhận có người giàu kẻ nghèo, có những
giai cấp khác nhau cùng tồn tại trong xã hội?
Ông Quang nhún vai:
- Có người giàu kẻ nghèo còn hơn là tất cả cùng đi ăn mày. Phải có cái trước mắt rồi mới có
cái lâu dài. Chưa biết ngồi đã đòi biết chạy, thì té lộn cổ là phải rồi, đúng không cô “cộng sản
con”?
Từ ngày Hằng được kết nạp vào Đoàn thanh niên cộng sản, ông Quang và cô vẫn thường
gọi đùa nhau như vậy mỗi khi họ tranh luận về những vấn đề chính trị. Hằng không bao giờ
tranh cãi thắng được ba. Những dẫn chứng của ông bao giờ cũng rõ ràng, đanh thép. Tất nhiên,
bởi vì cô “cộng sản con” chưa có một chút xíu nào của cái gọi là “thực tế cuộc sống”. Thường
phải ấm ức chịu thua, nhưng tự thâm tâm Hằng vẫn cảm thấy ở ba mình có một cái gì đó không
ổn lắm. Nếu mọi điểm đều quy về năng suất và hiệu quả, thì cho tới nay, chủ nghĩa xã hội có gì
là ưu việt và cần thiết đến mức không thể có con đường khác? Và một người được nhìn nhận là
rất có năng lực như ba của Hằng, thì sẽ có thể sống bất chấp rất nhiều quy định không?
Sáng nay, khi xe vừa dừng, ông Quang rút trong túi ra một xấp giấy hai nghìn đồng đưa cho
Hằng, nháy mắt:
- Đầu năm học thường phải tiêu nhiều. Con cầm mấy đồng này xài đỡ.
Hằng từ chối:
- Mẹ đã cho con rồi.
- Thôi mà, cầm giùm ba đi mà. Mẹ con hà tiện thấy mồ! Làm sao con đủ xài? Ba muốn gì,
con biết rồi mà…
Điều này thì Hằng biết rất rõ. Ba không bao giờ muốn Hằng phải thua kém ai. Ngay từ
những ngày Hằng còn nhỏ xíu, ông Quang chưa làm giám đốc, gia đình chưa khá như bây giờ,
ông vẫn luôn cố gắng thực hiện điều mong muốn đó, trong khả năng cao nhất. Ông thường nói
với mẹ Hằng, thua kém người khác là một mặc cảm rất nặng nề mà ông đã phải chịu suốt thời

thơ ấu. Ông đã nỗ lực hết mình để con ông không còn phải mang mặc cảm ấy.
Trước kia, đôi khi Hằng cũng thắc mắc khi thấy cuộc sống của nhà mình quá thuận tiện, dễ
dàng. Khi cô bắt đầu lớn lên, ông Quang lên phó giám đốc rồi giám đốc, gia đình cô hầu như
không còn thiếu một thứ gì gọi là phương tiện sống hiện đại. Đến nhà bạn bè chơi, cô ý thức rất
rõ sự giàu có của nhà mình. Chỉ riêng bản thân cô đã đủ: cô có phòng học riêng trang bị đầy đủ,
có đàn piano dù cô chỉ học cho biết với cô giáo dạy tư… Với phương châm không để cô phải
thua kém ai, hầu như cô cần gì là có nấy.
Có lần Hằng đánh bạo hỏi ba xem lương của ông một tháng là bao nhiêu. Ông Quang cười
cười:
- Chà, hôm nay lại truy đến lương của ba kia à? Bao nhiêu hả? Tất nhiên là cao nhất trong
toàn công ty. Nhưng con nên nhớ, thời buổi này không có người nào sống nổi bằng đồng lương
đâu, phải đi làm lậu, làm thêm, hay đi buôn lậu, đi bán chui, mánh mung, thu vén. Còn ba, thuộc
diện ngoài lương, phải có bổng lộc. Đó là những thu nhập từ chức vụ đưa lại.
Hằng không buông tha cho ba:
- Như vậy là không công bằng, là lạm quyền, là…
Ông Quang nhìn thẳng vào mắt con:
- Con định nói là tham ô chứ gì? Không, không có chuyện đó với ba đâu. Tất cả những gì ba
được hưởng, đều đúng những quy định, chính thức hoặc không chính thức. Thậm chí, nếu có
ngoài những quy định, thì ba cũng có một nguyên tắc: nó không hại gì đến công việc chung, đến
quyền lợi của đơn vị. Không có gì là không công bằng, là lạm quyền cả. Người có những chức vụ
quan trọng phải được đảm bảo đầy đủ về cuộc sống thì mới an tâm làm việc và không tiêu cực.
Chính bổng lộc đã làm nhiệm vụ đảm bảo ấy, bởi chế độ lương ở nước ta quá sức kỳ cục, không
giống ai. Ba chỉ mong sau này, khi con ra đời, chuyện ấy chỉ còn là chuyện đời xưa…
Rồi ông Quang thở dài, xoa đầu con:
- Con nên nhớ, ba có đủ hai mươi mốt năm chống Mỹ ở sau lưng. Có thể ba có nhiều quan
niệm sống và làm việc hơi khác người, nhưng ba không để cho mình có lúc phải tự xấu hổ với
quá khứ của mình đâu…
Ba của Hằng là vậy đó.
Hằng do dự chưa cầm tiền thì chú Đăng ngồi băng trước tài xế đã quay lại, cười:
- Hằng được bố cưng quá! Cứ lấy đi cháu, không nên từ chối lòng tốt của người khác, nhất là
khi đó lại là bố mình.
Chú Đăng là bạn thân của ba mẹ Hằng từ lúc họ còn ở Hà Nội. Chú vừa xin chuyển được vào
thành phố công tác, và trong khi chờ được cấp nhà, chú đến ở tạm nhà Hằng đã được ba tháng
nay, trong căn phòng nhỏ trên sân thượng, Hằng ngày vẫn thường quá giang xe của ông Quang
đi làm. Chú nhỏ tuổi hơn ba Hằng, khỏe mạnh, đẹp trai hơn, và có phong cách sống lịch lãm của
người đi học ở nước ngoài nhiều năm. Mỗi sáng, lên sân thượng tưới hoa, Hằng vẫn thấy chú ở
trần tập thể dục rất đều đặn, đúng giờ. Chú còn độc thân, đối xử với Hằng rất thân tình, tự
nhiên. Gần đây, Hằng thấy có một điều lạ ở chú: qua những lần vô tình chứng kiến chú tập thể
dục, dọc hai bên hông, thường có những vết xước nhỏ như có ai có móng tay rất sắc bấu vào.
Đôi ba ngày lành lặn rồi lại nổi lên, có hôm đỏ tươi như vừa mới bị. Thắc mắc ấy, Hằng không
dám hỏi ai, chỉ tự giải đáp là chắc chú có một cô bồ rất hay ghen. Và mỗi lần nghĩ đến đó, Hằng
đã thấy nóng bừng mặt.
Hằng vừa đưa tay cầm tiền của bố thì chú Đăng đã rút trong cặp ra một cây bút máy
Parker:
- Chú cũng có món này gọi là quà cho năm học mới của Hằng đây. Bảo đảm bút xịn, tốt cực
kỳ đấy! Không cần học bài, làm vẫn được như thường!
Chú Đăng nháy mắt đưa cây bút cho Hằng. Cả bốn người trong xe cùng cười. Hằng nhận
bút, cảm ơn chú, và mở cửa xe, bước ra ngoài.

*
Gặp Hằng, Hân mừng rỡ:
- Hằng! Hằng!
Hai đứa cùng chạy lại, ôm chầm lấy nhau. Trong nhóm 4H, mùa hè Hằng ít được gặp bạn bè
nhất. Cô có bà con ở Đà Lạt, Nha Trang và thường đi nghỉ dài ngày ở những nơi ấy. Về việc nghỉ
hè, ông Quang cũng lập luận khá khác người. Đã gọi là nghỉ hè, theo ông, tức là phải nghỉ.
Không có học tập, sinh hoạt gì cả. Mùa hè vừa qua, Hằng vẫn giữ đúng thói quen mà ba đã tập
cho mình, tha hồ đi nghỉ ngơi, giải trí. Nước da cô rám nắng, toàn thân toát lên một sức sống
trẻ trung, khỏe mạnh. Trong nhóm 4H, cô lại hơn các bạn một tuổi, nên trông người càng lớn
hơn.
Hân buông bạn ra, trầm trồ:
- Con quỷ! Mày lớn quá trời! Mập nữa! Sao hay vậy?
Hằng cười:
- Dễ ợt! Ăn, chơi, nghỉ, ngủ. Mày cũng vậy thôi chứ gì?
Hân chỉ cười, không nói. Là con gái lớn trong một gia đình chỉ sống đủ ăn, dưới Hân còn có
ba đứa em, ngày thường Hân phụ giúp mẹ làm việc nhà đã không xuể, chỉ mong có được những
ngày hè rỗi rảnh để đỡ đần cho mẹ, có đâu thời giờ và tiền bạc để ăn, chơi, nghỉ, ngủ như Hằng?
Thật ra, mẹ Hân không bao giờ bắt Hân làm việc nhà, nhưng tự Hân, Hân thấy không nỡ để mẹ
vất vả một mình. Và cũng nhờ luôn cố gắng dành thời gian cho những công việc không tên của
mẹ, Hân đã tập được thói quen làm việc giờ giấc rất chặt chẽ, chu đáo, nhanh chóng, ngăn nắp.
Nghề nấu ăn của mẹ, Hân cũng được truyền đủ. Trong nhóm 4H, Hân được xem như là người
đảm đang nhất. Mẹ của Hằng, Hạ, Hoa đều lấy cô làm gương để nhắc nhở con gái mình.
Hoa thường cười Hân nhất. Mày biết nhiều chuyện, chỉ thêm cực thân. Như tao, khỏi phải
lo bị ai nhờ làm chuyện gì. Chưa chắc tao không biết gì, nhưng tốt nhất là hãy cho mọi người
nghĩ như vậy. Hân cũng chỉ cười khi nghe bạn nói. Cực với sướng, khôn với dại trong những
chuyện như vậy, Hân không quan tâm lắm. Hạ thì nói con nhỏ này số nó rồi sẽ sướng. Nó chẳng
thèm tính toán gì, chẳng muốn hơn thua với ai, nhờ vậy khỏi lo toan mệt óc, không chừng lại
được trời thương.
Hằng mở cặp lấy ra một tút kẹo cao su, rút một thanh mời Hân. Hân cầm nhưng không ăn,
trong khi Hằng đã cho ngay một miếng vào miệng. Từ lâu, nhai kẹo cao su đã là một thói quen
của Hằng, nhiều khi coi thật dễ thương mà cũng không ít lần thấy khó ưa, nhất là với con mắt
của những người lạ. Mặc kệ, ai nói gì cứ nói, Hằng vẫn nhai đều đều. Buồn buồn, con nhỏ con
cong lưỡi thổi cho miếng kẹo trong miệng phồng ra một quả bóng nhỏ, nổ bóc bóc. Có lần, giữa
giờ học của cô giáo môn Sinh năm lớp 11, người vẫn được lũ học trò nghịch ngợm gọi là “bà
phù thủy áo trắng”, Hằng lơ đễnh cho nổ một quả bóng cao su trên môi. Cô giáo sững người,
còn cả lớp thì cố nhịn cười, trong khi Hằng ngồi sượng trân. Bản tự kiểm của Hằng lần đó có
ghi rõ: “cam kết không bao giờ ăn kẹo cao su trong giờ học nữa!”.
Ánh mắt Hằng chợt sáng lên:
- Ê Hân, hai con “bợm” tới kìa!
Hoa chở Hạ chạy tới, trên một chiếc Babetta xám mới toanh. Chiếc xe dừng ngay trước mặt
Hằng và Hân. Cả bốn cùng cười toe toét. Nhóm 4H như vậy là đã tề tựu đủ. Diễm Hằng, Thúy
Hạ, Ngọc Hoa và Cẩm Hân. Hằng giả bộ trầm trồ:
- Chà, đầu năm học chơi xe mới, ngon há. Tính chơi nổi hả?
Hoa thật tình:
- Chơi nổi cái gì? Xe này bây giờ đâu ai thèm đi!
Hằng dài giọng:
- Ờ, thì chỉ có cửa hàng trưởng mới đi thôi. Rồi mai mốt tha hồ mà dắt đi sửa.

Hoa được bạn bè gọi là “cửa hàng trưởng”, vì mẹ cô có một sạp bán vải ở chợ Tân Định, mà
những lúc rảnh cô vẫn thường ra ngồi bán phụ mẹ. Trong nhóm, Hoa mập mạnh, nói năng ồn
ào, cười giỡn bạo nhất. Hoa được nhóm 4H phân công làm “trưởng ban đời sống” kiêm “tổ
trưởng tổ bảo vệ”. Bọn con trai trong lớp phải nói là ngán mặt Hoa nhất.
Hoa cong môi:
- Tội gì dắt? Có hư thì tao đạp…
- Ờ, ráng mà đạp cho ốm bớt nghe cưng!
Hạ vội vàng can thiệp:
- Nhỏ Hằng này vô duyên! Đầu năm người ta có xe mới mà không biết khen một câu.
- Thì mày được nó chở, mày khen đi!
Hân vội vàng tìm cách xoa dịu tình hình:
- Bố cho tiền mua hả? Bao nhiêu vậy Hoa?
- Tao cũng không rõ - Hoa nói - Ông anh đi mua. Hình như ba chỉ rưỡi.
Hân đứng nhìn chiếc xe. Từ lâu, cô vẫn thích có được chiếc xe này. Trông nó gọn gàng,
thanh lịch. Và lại rẻ. Hân không thích có những ước mơ quá cao vời. Nhưng ngay cả chiếc xe rất
tầm thường với nhiều người này, Hân cũng biết còn lâu mình mới được có. Hân chưa hề dám
mở miệng nói cho ba má biết về điều mong muốn này. Vả lại, Hân cũng nghĩ đó chưa phải là
nhu cầu bức thiết đối với mình, ngay cả trong những năm đại học sắp đến.
Hằng ném miếng kẹo cao su, kéo tay cả bọn:
- Thôi, tụi mình vào trường đi. Sắp tới giờ rồi!
*
Gần như cả lớp 11A2 của Hân đều lại có mặt đông đủ trong lớp 12A2 mới năm nay. Mới ba
tháng mà trông ai cũng lớn hẳn lên, nhất là các chàng trai. Năm 14-15 tuổi, họ chịu thua các cô
gái về tốc độ phát triển cơ thể, nhưng bắt kịp và vượt qua ở những năm sau. Hầu như tất cả đều
quần áo mới tinh tươm, không chỉ vì cần một chút diện đẹp đầu năm học, mà còn vì cần phải
mặc những quần áo vừa vặn hơn. Tiếng cười nói ồn ào vang lên khắp sân trường. Học sinh đã
đứng tụ lại theo chỗ quy định của từng lớp, chờ đợi tiếng trống mở đầu năm học mới.
Lễ khai trường diễn ra theo đúng nghi thức thường lệ. Hân bất chợt đưa mắt lướt nhìn toàn
cảnh ngôi trường. Thời gian đi qua quá nhanh. Mới đây mà đã hai năm. Dường như hôm nay
với hôm khai trường vào lớp 10 chỉ có một khác biệt duy nhất: lúc đó hầu hết những gương
mặt này đều chưa quen nhau. Họ được chuyển lên từ nhiều trường cấp 2 trong quận. Giờ thì tất
cả đều thân nhau, thậm chí có những người nghĩ rằng sẽ chơi với nhau đến suốt cả đời. Nhóm
4H chẳng hạn. Có ai ngờ họ đã… uống máu ăn thề, đứa nào phản bạn cho sau này bị “ống chề”.
Tất nhiên, chẳng cô nàng nào dám cắt tay lấy máu. Họ quyết định thay máu bằng xirô dâu, bốn
người uống chung một ly rồi áp các lòng bàn tay vào nhau, hứa sẽ kết môđen cho đến ngày
đám cưới cháu ngoại còn mời nhau đi.
Thời gian đi qua quá nhanh. Mới ngày nào vào học lớp 10, lớp nhỏ nhất, bọn Hân còn đứng
trên cùng, gần khu vực quan khách và thầy cô nhất. Còn bỡ ngỡ trước khung cảnh rộng rãi và
vẻ đẹp cổ kính của ngôi trường. Vậy mà giờ đây, họ đã đứng ở khu vực dưới cùng, bình thản và
tự tin. Hân chớp mắt. Mẹ vẫn thường cười Hân là con nhỏ mít ướt, vì cái tật hay xúc động của
cô. Cảm nhận rất rõ sự đi qua chớp nhoáng của thời gian, Hân chợt nghĩ chỉ chín tháng nữa
thôi là mỗi người sẽ mỗi ngả.
Trong khi cô hiệu trưởng đang đọc bài diễn văn thường lệ, Hạ huých tay Hân:
- Ê, lớp mình hôm nay có cu cậu lính mới nào kìa!
Nhìn theo ánh mắt Hạ, Hân thấy một anh chàng lạ mặt, khá cao ráo, đang đứng ở hàng cuối,
dáng điệu có vẻ lúng túng thường thấy ở một người bị lọt vào một tập thể xa lạ. Mặt mũi “con

ma mới” coi bộ cũng sáng sủa, dễ coi. Tướng tá thì cao ráo, khỏe mạnh. Y ăn mặc khá tươm tất
nhưng không được à la mode lắm. Đặc biệt mái tóc y cắt ngắn và dựng đứng y như một cái bàn
chải. Thấy mấy cô gái quay lại nhìn, anh chàng càng lúng túng tợn, len lét nhìn đi nơi khác. Hạ
cười khúc khích nhưng bụm miệng ngay kịp. Dù sao thì phát biểu đầu năm của cô hiệu trưởng
bao giờ cũng mang một ý nghĩa “thiêng liêng” nào đó, dù năm nào cô cũng lặp lại có từng ấy
chuyện. Thậm chí, Hạ nghĩ, nếu cô hiệu trưởng này có về hưu hay chuyển đi nơi khác, thì cô
hiệu trưởng mới có lẽ cũng sẽ không nói khác hơn. Những học sinh lắng nghe cô một cách
nghiêm túc nhất bao giờ cũng là các “em” ở các lớp mới nhất. Thời gian thường khiến người ta
làm biếng nghe, nhất là nghe lại những điệp khúc cũ.
Tiếng cười làm một ánh mắt đi tìm ánh mắt Hạ, và đậu lại. Ánh mắt tươi cười làm thay một
lời chào, và ve vuốt gương mặt Hạ làm cô cảm thấy da mặt mình ấm lên. Đừng, Hạ không thích
giữa đám đông Long nhìn mình như vậy. Long không hiểu rằng Hạ sợ nhất là những lời trêu
chọc, cáp đôi của bạn bè hay sao? Có vẻ như Long đã hiểu, và anh lại quay sang trò chuyện với
Triệu. Họ là hai người bạn thân, chẳng khác gì Hân với Hạ. Sau lưng Long, Hạ nhìn thấy đủ cả
nhóm “ngũ quỷ”: Ngôn, Đức, Hiển, Hùng, Thắng. Như thường lệ, băng quậy này đứng dưới
cùng. Lần này, có thêm “con ma mới” đứng với họ.
Ngôn hỏi anh chàng lạ mặt:
- Bạn tên gì?
- Thiện. Còn bạn?
- Ngôn. Ở đâu chuyển về vậy?
- Tôi ở dưới tỉnh. Ba tôi chuyển công tác lên đây.
- Tỉnh nào?
- Hậu Giang.
- Ông già làm lớn hả?
- Cũng thường.
- Thôi mà, dân trong nghề với nhau hết rồi. Ở tỉnh mà chuyển về thành phố thì không phải
cỡ thường. Đúng không? Ông già làm gì?
- Công an.
- Chà, ngon há. Cấp tá hả?
- Ừ.
- Trung tá?
- Không, đại tá.
- Về Sở à?
- Ừ.
- Làm gì?
- Không biết?
- Đại tá thì phó giám đốc là giá chót. Bạn sướng há. Đi chơi tha hồ quậy.
- Ba tôi khó tánh lắm. Tôi mặt đồ mode còn không được nữa à.
- Nói vậy thôi! Con đại tá công an đi chơi, ai dám đụng? Này, vô băng tụi này nghe.
- Băng gì?
Ngôn chỉ đám bạn chung quanh:
- Bọn mình có năm thằng, thân nhau lắm. Trong lớp tụi nó chọc, kêu bọn mình là băng “ngũ
quỷ”, nhưng thật ra bọn mình là băng Bốn Mùa.

- Nghĩa là sao?
- Nghĩa là suốt bốn mùa, bọn mình… thoải mái.
- Í, vậy không được đâu. Ba tôi muốn tôi phải tốt nghiệp phổ thông và sau đó phải đậu vào
đại học Y.
- Thì lúc đó ông già chỉ cần phôn một cái là thôi chớ gì!
- Ba tôi ghét nhất là chuyện gởi gắm.
- Nói vậy thôi!
Trong khi Ngôn nói chuyện với Thiện thì Hoa lại thì thầm với Hằng:
- Năm nay thầy chủ nhiệm của mình trẻ mà đẹp trai quá. Nghe nói ổng còn là một nhà thơ
nữa. Vậy là môn Văn năm nay chắc học đã lắm!
Hằng bắt chước nhân vật Tí Quạu trong truyện Xì-trum:
- Tao không thích các nhà thơ!
- Ổng cũng đâu cần mày thích. Ổng có vợ con rồi mà!
- Con quỷ, sao chưa gì mày đã nắm hết lý lịch của ổng rồi vậy?
- Chứ sao! Từ cuối năm ngoái tao đã nghiên cứu hết danh sách các thầy cô năm nay rồi,
biết người biết ta trăm trận trăm thắng mà.
Minh, thầy chủ nhiệm, đứng một bên phía trước, khẽ đưa một ngón tay lên môi, ra dấu bảo
Hoa và Hằng hãy yên lặng, làm hai cô bé đỏ bừng mặt. Năm nay Minh mới 32 tuổi, nhưng đi
dạy đã được chín năm. Như nhiều sinh viên khoa Văn của trường Sư phạm, anh rất yêu thích
văn học và đã tập tễnh làm thơ từ những năm còn ngồi ở ghế nhà trường. Một vài bài thơ của
anh đã được đăng báo ngay từ thời ấy, và đã tạo được tiếng vang. Theo thời gian, thơ anh ngày
càng nhuyễn hơn, được nhiều người biết hơn, nhưng tiếc thay, cũng theo thời gian, nó ít để lại
trong lòng người đọc những rung động sâu sắc như trước. Với Minh, ngay từ lúc nghe nhiều
người gọi mình là “nhà thơ” – tất nhiên trong đó có cả những lời tâng bốc phỉnh phờ – anh đã
cảm thấy tự hài lòng, mà không hề nhớ cái hào quang của sự nổi tiếng đã từng giết chết bao
nhiêu người đi trước.
Dù sao, với một vẻ ngoài dễ coi, cao ráo, trắng trẻo, đầy nét thư sinh, trí thức, cùng với một
kiến thức rộng về văn học trong và ngoài nước, một khả năng ăn nói lôi cuốn, hấp dẫn, Minh rất
dễ thu hút được sự chú ý của người khác. Là một sinh viên gốc miền Trung được tuyển vào
thành phố học Đại học sư phạm, ngay từ năm thứ hai, trước sức quyến rũ của thành phố, Minh
đã quyết định sau khi ra trường phải ở lại nơi này bằng mọi cách. Qua kinh nghiệm của nhiều
người đi trước, Minh hiểu mình chỉ có thể chọn một con đường: lập gia đình với một cô gái ở
thành phố, và nhất thiết cô gái ấy phải là một người có gốc gác, thế lực.
Những bài thơ tình ngọt ngào, đầy chất lãng mạn của Minh đã thu hút được sự ái mộ của
không ít cô gái. Rồi những đêm thơ trong khuôn viên trường đại học, giúp Minh trở thành một
gương mặt nổi bật trong trường, tạo điều kiện cho anh được quen khá nhiều cô gái. Và anh
chọn được Cúc, cũng khoa Văn, kém anh một lớp. Cúc không đẹp so với những cô bạn gái khác,
nhưng có một ưu thế không ai bằng: cô là con của một cán bộ Thành ủy có cỡ. Sự tính toán của
Minh hoàn toàn chính xác: ra trường, anh được giữ lại ở thành phố, được phân công về một
ngôi trường giữa trung tâm. Một năm sau, Cúc ra trường, và đám cưới của họ đã diễn ra, khá
linh đình, trọng thể.
Tất nhiên, Minh biết trước cái giá mà mình phải trả. Chưa bao giờ anh yêu Cúc. Nhưng anh
cho rằng con người có thể sống mà không cần tình yêu, nhất là khi đã có những mục tiêu quan
trọng hơn. Cần thì tình yêu cũng phải phục vụ cho mục tiêu ấy. Minh không hề nghĩ mình sẽ
dừng lại vị trí của một thầy giáo cấp ba. Anh đã nghĩ tới công việc biên tập ở một tờ báo hay
một nhà xuất bản. Nhưng tiếc thay, chỉ một năm sau đám cưới, lúc Cúc đang mang thai con Bi,
bất ngờ ba Cúc bị tai nạn giao thông và qua đời. Hóa ra, ông đúng là một cán bộ chân chính.
Những nhà cửa, xe cộ… chỉ là chế độ của Nhà nước. Ông mất đi, hầu như chẳng để lại được gì.

Những quan hệ quyền thế cũng đột ngột đứt rời như hơi thở của ông. Nhà cửa, tài sản thì vợ
ông và hai đứa con đầu chia nhau. Vợ chồng Minh chẳng còn được gì đáng kể, và sau đó là một
sự tự lực cánh sinh đầy bi kịch…
Khi biết mình được phân làm giáo viên chủ nhiệm lớp 12A2 này, Minh đã đi hỏi thăm cô
Anh, giáo viên chủ nhiệm năm trước của lớp. Một lớp học khó nắm. Khá nhiều em ngoan, chịu
khó học, nhưng cũng không ít học sinh cá biệt quậy hết biết. Như thường lệ, số cá biệt này hầu
hết rơi vào thành phần con ông cháu cha. Chưa đến ngày tựu trường, Minh đã có danh sách ấy
trong tay. Thậm chí anh đã nhờ cô Anh tham mưu để sắp xếp trước một bản sơ đồ lớp. Các
nhân vật quậy bị xé lẻ tứ tán, trong đó cô Anh đặc biệt lưu ý Minh về năm chàng trai của nhóm
Bốn Mùa. Nhóm 4H cũng được anh biết đến. Bốn cô gái cùng mang tên vần H đó chơi với nhau
rất thân, nhưng lại thuộc loại ngoan, chịu học, có uy tín trong lớp. Hãy biết khai thác, đưa vào
những vị trí chủ chốt.
Tự nãy giờ, đứng bên cạnh các học sinh mới của mình, lóng nghe những câu chuyện, Minh
đã đoán được hai cô bé mình vừa lưu ý đừng nói chuyện riêng đó chính là hai trong số bốn cô
của nhóm 4H. Cô bé cao ráo, da dẻ hồng hào, rất đẹp. Có thể là đẹp nhất lớp. Ăn mặc đẹp và
sang. Chắc là tên Hằng. Con của một giám đốc có tên tuổi trong thành phố. Không hiểu sao
Minh lại nghĩ đến chuyện anh chàng nào sau này làm chồng cô bé chắc phải tốt phước lắm. Một
ông thầy không nên nghĩ đến những điều nhảm nhí như vậy. Lại càng không nên ngầm chấm
điểm cô học trò nào là hoa hậu của lớp. Nhưng một nhà thơ thì có quyền rung cảm trước cái
đẹp chứ? Bộ óc thi sĩ của Minh lập tức chuyển động, cho những tứ thơ chuẩn bị chào đời. Chín
năm đi dạy, việc cảm thấy rung động trước một cô học sinh đẹp không phải là chuyện lạ với
Minh. Nhưng anh luôn biết giữ những rung động ấy trong lòng để có dịp thì biến thành thơ.
Tuy vậy, dưới mái trường, Minh vẫn là một nhà giáo nghiêm túc. Anh vẫn nhớ đến những mục
tiêu quan trọng đã tự đề ra, dù bây giờ con đường để đến với chúng đã trở nên quá nhiêu khê,
dịu vợi.
Bài phát biểu dài lê thê, rồi những thủ tục thông lệ, cũng tới lúc chấm dứt. Học sinh từng
lớp tỏa ra khỏi sân, đi về lớp của mình. Như thói quen của ngày đầu năm học, khi lần đầu tiên
bước qua cửa lớp, Hân ngước mặt nhìn lên tấm bảng nhỏ kẻ tên lớp gắn trên khung cửa. 12A2.
Một năm học mới đã bắt đầu. Năm học cuối cùng của đời học sinh tươi đẹp. Sẽ có nhiều khó
khăn và cũng đầy ắp kỷ niệm…

2
Chuyện thật bất ngờ là nhóm 4H có đến ba người cùng được bầu vào ban cán sự lớp. Hạ
tiếp tục làm bí thư chi đoàn. Hân làm lớp phó lao động, thay Toàn. Còn Hằng? Trung, lớp
trưởng năm ngoái, có phần bị anh em mất tin tưởng vì điều hành lớp quá kém. Khi không ai
chịu xung phong làm lớp trưởng, bỗng thầy Minh gợi ý:
- Hằng làm lớp trưởng được không? Các em thấy sao?
Cả lớp ồn ào hẳn lên. Thật không ai ngờ, nhưng… cũng có lý lắm. Hằng học giỏi, tự tin, lại
xinh đẹp. Cô nói các bạn - nhất là các bạn nam - thường dễ nghe theo. Hằng từ chối nhưng
không thoát. Gần như cả lớp cùng nhất trí với gợi ý của Minh.
Lớp phó học tập không ai khác hơn Long. Ba năm liền, chức vụ này luôn thuộc về Long. Đó
cũng là chàng trai học giỏi nhất trường, niềm tự hào của cả lớp. Bằng tuổi các bạn, nhưng trông
Long có vẻ gì đó “người lớn” hơn. Có lẽ Long là con trai cả, dưới còn có hai đứa em, và một thời
gian dài đã là “người đàn ông” lớn nhất trong một gia đình có cuộc sống khá chật vật. Anh học
hành rất nghiêm túc và nổi tiếng là người chặt chẽ về giờ giấc.
Những đức tính đó, có lẽ do Long chịu ảnh hưởng từ ba. Ông Phước, ba Long, là một thiếu
tá làm việc ở Bộ Tổng tham mưu quân đội chế độ cũ. Mặc dù ngày giải phóng Long chỉ mới tám
tuổi, nhưng nề nếp sinh hoạt trong gia đình, anh đã được ba rèn từ nhỏ. Ông Phước ra khỏi nhà
là, quân phục ủi hồ cứng p...